پایه اساسی آزمون الایزا براساس واكنش آنتیبادی با آنتیژن میباشد. در آزمونهای الایزا یك آنتیبادی اختصاصی با یك آنتیژن مشخص واكنش داده و سپس با استفاده از یك آنتیبادی اتصال یافته با یك آنزیم بعنوان سیستم نشانگر، آزمون ادامه یافته و درنهایت با افزودن سوبسترای آنزیم و تبدیل سوبسترا به محصول كه یك مادة رنگی میباشد آزمون الایزا به پایان میرسد طول موج رنگ بدست آمده كه نشانگر حضور یك آنتیبادی (و یا آنتیژن) و نیز غلظت آن میباشد توسط یك دستگاه اسپكتروفتومتر قرائت شده و ثبت میگردد.
بعنوان مثال در یكی از رایجترین روشهای الایزا ( روش غیر مستقیم) كه برای شناسایی حضور و یا عدم حضور آنتیبادی برعلیه یك آنتیژن موردنظر بكار میرود ابتدا یك آنتیژن برروی سطح جامد پوشش داده میشود سپس نمونة مجهول كه حضور و یا عدم حضور آنتیبادی برعلیه این آنتیژن درون آن مورد بررسی قرار میگیرد بر روی این سطح جامد پوشش داده شده با آنتیژن, افزوده میشود. پس از آن آنتیبادی ثانویه یا درحقیقت آنتیبادی برعلیه این آنتیبادی اولیه كه متصل به آنزیم نیز میباشد افزوده میشود و در نهایت سوبسترای آنزیم در اختیار آنزیم قرار داده میشود و پس از گذشت مدت زمان لازم واكنش آنزیمی خاتمه داده شده و رنگ بدست آمده توسط دستگاه اسپكتروفتومتر قرائت میشود.

-2-1 مراحل یك آزمون الایزا