استفاده از پیپت کار روزمره یک تکنسین آزمایشگاهی است و همیشه کنترل کیفی آن مورد بحث و نظر بوده و خواهد بود. همان طور که می دانید استفاده بهتر و آشنایی دقیق با مراحل پیپت کردن ما را در رسیدن به نتایج تست مطلوب یاری ی کند. ما در چند پست انواع پیپت ها را معرفی می کنیم و به بررسی ساختار و نحوه استفاده درست از آنها و همچنین برخی مسائل جنبی پیپت می پردازیم امیدواریم که مورد استفاده قرار گیرد . امروز در اولین بخش پیپت های معمولی هوا را معرفی می کنم. با ما همراه باشید.

اصطلاحات پیپت کردن

  • تنظیم(Adjustment):تغییر پیپت به صورتی که حجم توزیع مقدار خاصی باشد.
  • پیپت های جابه‌جا ئی هوائی(Air Displacement Pipettes): وسیله ای عمومی برای جابه جائی محلول های آبکی است.
  • آسپیره(Aspirate): برای کشیدن نمونه.
  • دمیدن به بیرون (Blow-out ): برای خالی کردن کامل سر سمپلر
  • بررسی کردن کالیبره(Calibration check):بررسی تفاوت بین حجم جابه جا شده و حجم انتخابی.
  • توزیع(Dispense ): تحویل دادن نمونه به مقصد.
  • پیپت جابه جائی مثبت(Positive Displacement Pipettes):برای مایعات با غلظت بالا و فرار استفاده می شود. در این نوع پیپت ها پیستون در تماس مستقیم با مایع است.

 

نمای کلی یک پیپت

پیپت های جابه‌جا ئی هوائی(Air Displacement Pipettes)|از این پیپت ها برای کارهای استاندارد آزمایشگاهی استفاده می کنیم. این پیپت ها دارای دقت زیادی هستند ولی برخی شرایط نمونه مایع مانند دما، فشار جوی، وزن مخصوص و ویسکوزیته میتواند عملکرد این پیپت ها را تحت تاثیر قرار دهد.

یک پیپت Air Displacement  چطور کار می کند؟

  1. پیستون با توجه به حجم پیپت در محل خاصی قرار می گیرد.
  2. زمانی که دکمه پیپت برای اولین بار فشار داده می شود، پیستون حجمی از هوا را که برابر با حجم همان پیپت است را بیرون می کند.
  3. بعد از وارد شدن سرسمپلر به داخل مایع، دکمه پیپت رها می شود. این کار باعث ایجاد یک خلا نسبی می شود و حجم معینی از مایع به داخل سرسمپلر کشیده می شود.
  4. زمانی که دکمه تا اولین محل توقف فشار داده می شود،مایعتوسط فشار هوا خارج می شود. برای خالی کردن کامل سرسمپلر باید دکمه را تا اخر(دومین محل توقف) فشار دهیم(همان طور که در اول گفتیم به این مرحله Blow-out می گوئیم.)

 

عواملی که باعث تداخل در پیپت های جابه‌جا ئی هوائی(Air Displacement Pipettes) می شوند.

دما| مهمترین عامل در دقت این پیپتها دمای نمونه مایع است. نمودار زیر نحوه تغییر در حجم را زمانی که دمای مایع با دمای هوا و پیپت متفاوت است را نشان می دهد. اگر دمای پیپت، محلول و هوا یکی باشد تفاوت زیادی در دقت نخواهیم داشت.

چگالی| چگالی نسبت جرم به حجم مایع است. چگالی با توجه به دما و همچنین فشار هوا متفاوت است. به طور معمول، چگالی آب ۰٫۹۹۶ kg/dm3 ، اتانول ۰٫۷۹ kg/dm3 و سولفوریک اسید ۱٫۸۵ kg/dm3 است.

ارتفاع| ارتفاع جغرافیایی با توجه به تغییر فشار هوا در دقت پیپت تاثیر می گذارد. فشار هوا در ارتفاع بالا کاهش می یابد و بطبع واحد تبدیل Z‌هم کاهش می یابد. نکته جوش برخی از مایع ها هم در نزدیکی دمای اتاق ممکن است تغییر پیدا کند و باعث تبخیر چشم گیری شود.